1 Eylül 2015 Tarihinden İtibaren Ülke Genelinde E-Yoklama Sistemine Geçiliyor!

Elektronik yoklama (e-yoklama), Vergi Usul Kanununun 127. maddesinde  belirtilen ve mükellefleri ve mükellefiyetle ilgili maddî olayları, kayıtları ve mevzuları araştırmak ve tespit etmek olarak tanımlanan yoklama faaliyetlerinin elektronik ortamda yapılması  olarak tanımlanmaktadır.

E-yoklama sistemi, esas itibariyle 2015 yılı içerisinde 6637 sayılı Kanunla Vergi Usul Kanununa (VUK) eklenen 132/A maddesiyle beraber hayatımıza girmiş bulunmaktadır. Yoklama işlemlerinin elektronik ortamda yapılabilmesi ve sonuçlarının etkin bir şekilde izlenebilmesi amacıyla yapılan söz konusu düzenlemeye ilişkin usul ve esaslar ise 20/6/2015 tarihli ve 29392 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 453 Sıra No.lu VUK Genel Tebliği ile belirlendi.

Söz konusu Tebliğ ile belirlenen e-yoklamaya ilişkin usul ve esaslar kısaca aşağıdaki gibi:

1- Genel Olarak Elektronik Yoklama Sistemi Nedir?

E-yoklama sistemi ile yoklama talebinin oluşturulması, oluşturulan talebin yoklamaya yetkililere iletilmesi, yoklama fişinin oluşturulması, kayıt altına alınması ve onaylanması ile yoklama fişinin ilgilisine iletilmesi işlemleri elektronik ortamda gerçekleştirilecek. Yoklama faaliyetinin herhangi bir nedenle elektronik ortamda yürütülememesi halinde söz konusu işlemler genel hükümler doğrultusunda yerine getirilecek.

2- E-Yoklama Fişinin Oluşturulması ve İmzalanarak Onaylanmasına İlişkin Süreçler Neler?

E-yoklama fişleri, yoklamaya yetkililer tarafından yoklama faaliyetinin amaç ve içeriğine göre belirlenmiş iş kuralları çerçevesinde, mobil cihazlar aracılığıyla elektronik ortamda oluşturulacak.

Yoklama sırasında tespit edilen hususlar, nezdinde yoklama yapılana veya yetkilisine mobil cihaz ekranında ön izleme yaptırılmak suretiyle okutulacak. Tespit edilen hususların doğru olduğu konusunda karşılıklı olarak mutabık kalınması halinde;

- Nezdinde yoklama yapılanın elektronik imza aracı bulunması durumunda; bu kişi veya yetkilisi tarafından elektronik imza aracı kullanılarak e-yoklama fişi imzalanacak.

- Nezdinde yoklama yapılanın elektronik imza aracı bulunmaması durumunda ise; yoklamaya ilişkin özet bilgilerle benzersiz kodun üzerine yazıldığı e-yoklama imza formu, tarih yazılmak suretiyle yoklamaya yetkililer ve nezdinde yoklama yapılan kişi veya yetkilisi ile birlikte karşılıklı olarak ıslak imza ile imzalanacak.

- E-yoklama fişinin imzalanma süreci, fişin yoklamaya yetkililer tarafından elektronik ortamda onaylanmasıyla birlikte tamamlanacak.

- Elektronik ortamda yoklama fişinin düzenlenmesi sırasında, nezdinde yoklama yapılan veya yetkilisi bulunmaz veya imzadan imtina eder/ederlerse bu durum  mobil cihaz üzerinde ve e-yoklama imza formunda kayıt altına alınacak. Bu durumda yoklama fişi yoklamaya yetkili memur tarafından başka bir işleme gerek kalmaksızın tek taraflı olarak onaylanacak ve e-yoklama imza formunun bir örneği nezdinde yoklama yapılan veya yetkilisine bırakılacak.

3- Mükellefler E-Yoklama Fişlerini Nasıl Görecek ve Ne Şekilde Temin Edebilecek?

E-yoklama fişinin, internet vergi dairesi üzerinde yer alan "Elektronik Yoklama Görüntüleme" menüsünden görüntülenebilmesi ve çıktısının alınabilmesi mümkün olacak. Aynı şekilde bağlı bulunulan vergi dairesi/mal müdürlüğüne mükellef ya da yetkilisi tarafından başvurulması halinde kağıt ortamında bir örneği verilebilecek. Elektronik ortamda yoklama fişinin tanzimi sırasında nezdinde yoklama yapılana veya yetkilisine ulaşılamazsa,  e-yoklama fişinin çıktısı alınarak mükellefin bilinen adresine 7 gün içerisinde gönderilecek.

4- Yoklama Faaliyeti Elektronik Ortamda Yapılamazsa, Ne Olacak?

Vergi İdaresinin teknik imkansızlık ya da yapılacak işin niteliği gereği e-yoklama yapamadığı durumlarda, yoklama fişi kağıt ortamında üç örnek olarak düzenlenecek ve nezdinde yoklama yapılana veya yetkilisine imzalatılacak. Nezdinde yoklama yapılan veya yetkilisi bulunmaz veya imzadan imtina ederse durum fişe yazılacak. Yoklama fişlerinin birinci örneği nezdinde yoklama yapılana veya yetkilisine bırakılacak, bunlar bulunmazsa ilgilisine 7 gün içerisinde gönderilecek.

5- E-Yoklama Ne Zaman Başlayacak?

E-yoklama sisteminin uygulanmasına, 1 Eylül 2015 tarihinde tüm ülke düzeyinde başlanılacak.

Saygılarımla.
Tarih              : 25.06.2015

                                                                                                Abdullah TOLU                                                                                                                                     Yeminli Mali Müşavir
                                                     TOLUEN YMM DENETİM VE DANIŞMANLIK