İnovasyon Ekonomisi

Son yıllarda giderek daha sık karşımıza çıkan bir terim, “inovasyon ekonomisi”. İlk bakışta, bilginin temel iktisadi girdi haline geldiği mevcut küresel ekonominin bir “bilgi ekonomisine” dönüşmesiyle ilgili görünen bir terim bu; bilgi ekonomisinin öncü ve dinamik alanıyla, yani bilgi ve iletişim teknolojileri (BİT) ve ağ temelli, sayısal ve elektronik ortamlarda yürütülen mal, hizmet ve süreçlerle ilgili “ağ ekonomisi” kavramının bir boyutunu oluşturduğu da söylenebilir. Ama, “girişimcilik ve yaratıcılığın hızla rekabet avantajı sağlayan fayda ürettiği yenilik yaratma eylemi” olarak tanımlanan inovasyon, bu bağıntıların ötesinde bir anlam ifade etmeye başlıyor. “İnovasyon ekonomisi”, giderek “bilgi ekonomisi” ve “ağ ekonomisi” kavramlarının önüne geçiyor.

Artık rekabet avantajı yaratmak, herkesin görece eşit erişim imkânı bulunan küresel pazarlara standart ürünler sunmakla değil, yeni ürün, hizmet ve süreçleri yaratmak ve onları pazarlanabilir kılmakla mümkün. Sürekliliği bulunan, pazar yönelimli, bölgesel ve küresel bilgi stokunu paylaşan ve ona katkıda bulunan bir inovasyon süreci yaratılmadan, bilgi ekonomisinde verimlilik, büyüme ve rekabet avantajı elde edilemiyor. İnovasyon, güçlü bir bilim ve teknoloji temeli üzerinde, temel ve uygulamalı araştırma alanlarını ilişkilendirebilme; araştırma sonuçlarını yeni ürün, hizmet, süreç ve malzemelere dönüştürebilme; bu yenilikleri hızla pazara sunabilme; bölgesel ve küresel araştırma ve inovasyon ağlarına bağlanabilme gücü anlamına geliyor.

“İnovasyon Ekonomisi”, inovasyon odaklı rekabet avantajı, verimlilik artışı, üretim ilişkileri ve iş modellerinin, inovasyon ile açılan pazarların, kısacası inovasyon değer zincirinin büyümenin temel dinamiği haline geldiği ekonomik faaliyetlerin bütünü olarak tanımlanabilir. İnovasyon temelli bu ekonomik faaliyetler artık ekonomik büyümenin asli motoru.

İnovasyon ekonomisinin itici güçleri, zenginlik yaratımının altyapısı haline gelmiş BİT ağları; yeni değer kaynakları olarak bilgi ve entelektüel sermaye; zenginliğin mülkiyetinin güçlü birey ve gruplardan dağıtık yapılara ve girişimcilere geçmesi; öğrenen iletişim ağlarının düğümleri olarak yeni eğitim modelleri ve kurumları; dikey bütünleşmeden yatay koordinasyona geçen ve değer inovasyonuna odaklanan yeni iş modelleri; bilgiyle güçlenerek inovasyonun ortak yaratıcıları haline gelen müşteriler; marka değeri geliştirme ekseninde arz zincirinden talep zincirine kayan değer inovasyonunun kaldıraç etkisi ve ağ yönelimli yeni yönetişim yapıları olarak konumlanabilir.

Ülkemizde inovasyon hala AR-GE ve fiziksel boyutta ürün inovasyonuyla sınırlı bir perspektiften algılanıyor. Oysa entelektüel sermaye odaklı hizmet, süreç, organizasyon ve iş modeli inovasyonları ürün inovasyonundan çok daha büyük bir katma değer sağlıyor. Çünkü inovasyon değer zinciri daha çok bu tür gayrimaddi değerler üzerinde gelişiyor.

İnovasyon ekonomisinin küresel dinamikleri şirketlerin doğasını da değiştiriyor: “İnovasyon yapma itisi, hızlı bilgi paylaşımının oyuncuları sürekli olarak yenilenme ve uyum sağlamaya ittiği bugünün “inovasyon ekonomisi”nde çok daha önemli hale gelmiştir. Bunun sonucu; ürün, hizmet, süreç, iş modelleri ve yönetim yaklaşımlarında sürekli inovasyonla kurulan endüstri değer zincirleridir. İnovasyon değer zinciri –bunu bir değer ağı, [kapsamı] artırılmış şirket, bir iş ekosistemi veya bir değer konstelasyonu olarak da adlandırabiliriz– firmaların bütünleşik, kendine yeten iş yapma yaklaşımlarına meydan okumaktadır. En etkili değer elde etme mekanizmaları bugün firmaların sınırları dışında işlemektedir. Aynı zamanda, bir firmanın yarattığı değer tüm iş ekosistemi için hayati önem taşıyabilmektedir. Enformasyon erişilebilirliği firmaların doğasını da dönüştürmüştür. Firmalar, kendine yeten değer yaratma ve elde etme aygıtlarından, üyeleri sürekli olarak değer yaratımı ve değer elde etme hakları için birbirleriyle anlaşma sorumluluğu taşıyan, bir topluluğun karşılıklı bağımlı parçalarına dönüşmüştür. Bilgilerini dış dünyaya kapayan şirketler, kendilerini dış inovasyon kaynaklarına da kapatmaktadır. Başarılı şirketler, enformasyonu değer yaratan bilgiye dönüştürebilen ve bu bilgiyi inovasyon yapmak ve fazladan kar elde etmek için saldırganca kullanan şirketlerdir. “(Thomas Davenport et al, Strategic Management in the Innovation Economy: Strategy Approaches and Tools for Dynamic Innovation Capabilities, Publicis & Wiley, 2006, sf. 17). Bu sınırları geçirgenleşmiş, dışa açık şirket yapıları, “açık şirket” veya “şirket 2.0” olarak adlandırılıyor ve giderek güçlenen bir trend olan “açık inovasyon”un en etkin aktörleri haline geliyor.

Yani inovasyon yapmak ve değer yaratmak için önce kendinizi inove etmeniz gerekiyor…

gennaration.com