MEMUR ve İŞÇİ BABALARA SON DÜZENLEMEYLE VERİLEN HAKLAR / Vedat İLKİ

Dün babalar günü kutlamasıyla beraber,bugün de memur ve işçi babaların son düzenlemelerle birlikte yeni kazanımlarına değinmek istedik.

Özellikle 657 sayılı DM Kanuna tabi olanların yanında,4857 sayılı İş Hukukuna tabi çalışanlarla birlikte,Basın ve Deniz İş Hukukuna göre hizmet akdiyle çalışanlar,son olarak da TESK çatısı altında esnaf yanında çalışan babaların yasal kazanımlarına bakarak,hak kayıplarını önleyelim istedik.

Memur Baba İçin Yeni Mazeret İzni Düzenlemeleri

Doğum öncesi analık izninin başlaması gereken tarihten önce gerçekleşen doğumlarda ise doğum tarihi ile analık izninin başlaması gereken tarih arasındaki süre doğum sonrası analık iznine ilave edilir. Doğumda veya doğum sonrasında analık izni kullanılırken annenin ölümü hâlinde, isteği üzerine memur olan babaya anne için öngörülen süre kadar izin verilir.

Eşi doğum nedeniyle ölen babaya 8 yada 13 hafta ,çoğul gebelik ise bu süre 10 yada 15 hafta kullanır.

İşçi Baba içinde aynı hak var mı?

Doğumda veya doğum sonrasında annenin ölümü hâlinde, doğum sonrası kullanılamayan süreler babaya kullandırılır. Eşi doğum nedeniyle ölen babaya 8 yada 13 hafta ,çoğul gebelik ise bu süre 10 yada 15 hafta kullanır.(4857,6098,854,5953 Sayılı Kanununa tabi olanlar kullanır.)

Memur Baba Evlatlık Edinmesi Halinde:

3 yaşını doldurmamış bir çocuğu eşiyle birlikte veya münferit olarak evlat edinen memurlar ile memur olmayan eşin münferit olarak evlat edinmesi hâlinde memur olan eşlerine, çocuğun teslim edildiği tarihten itibaren 8 hafta süre ile izin verilir. Bu izin evlatlık kararı verilmeden önce çocuğun fiilen teslim edildiği durumlarda da uygulanır.

İşçi Baba Evlatlık Edinmesi Halinde:

3 yaşını doldurmamış çocuğu evlat edinen eşlerden birine veya evlat edinene çocuğun aileye fiilen teslim edildiği tarihten itibaren 8 hafta analık hâli izni kullandırılır. (4857,6098,854,5953 Sayılı Kanununa tabi olanlar kullanır.)

Memur baba evlatlık edinmesi halinde aylıksız izin:

3 yaşını doldurmamış bir çocuğu eşiyle birlikte veya münferit olarak evlat edinen memurlar ile memur olmayan eşin münferit olarak evlat edinmesi hâlinde memur olan eşlerine, 104 üncü maddenin (A) fıkrası uyarınca verilen 8 haftalık iznin veya aynı maddenin (F) fıkrası uyarınca izin kullanılması hâlinde bu iznin bitiminden itibaren, istekleri üzerine 24 aya kadar aylıksız izin verilir. Evlat edinen her iki eşin memur olması durumunda bu süre, eşlerin talebi üzerine 24 aylık süreyi geçmeyecek şekilde, birbirini izleyen iki bölüm hâlinde eşlere kullandırılabilir.

Memur Baba Yarım çalışma izni:

Doğum yapan memurlar doğum sonrası analık izninin veya 104 üncü maddenin (F) fıkrası uyarınca kullanılan iznin, eşi doğum yapan memurlar ise babalık izninin bitiminden, ilgili mevzuatı uyarınca çocuğun mecburi ilköğretim çağının başladığı tarihi takip eden ay başına kadar olan dönemde, ayrıca süt izni verilmeksizin haftalık çalışma saatlerinin normal çalışma süresinin yarısı olarak düzenlenmesini talep edebilirler. Bu kapsamda yarım zamanlı çalışmaya başlayan memur, aynı çocuk için bir daha bu haktan yararlanmamak kaydıyla başvuru tarihini izleyen ay başından geçerli olmak üzere normal zamanlı çalışmaya dönebilir. Bu fıkra hükmünden yararlanan memura, yarım zamanlı çalışmaya başladığı tarihi izleyen ay başından itibaren, mali haklar ile sosyal yardımlarına ilişkin her bir ödeme unsurunun yarısı esas alınarak ödeme yapılır. Bunların fiili çalışmaya bağlı ödemeleri hakkında ise ilgili mevzuat hükümleri uygulanmaya devam olunur. Derece yükselmesi ile kademe ilerlemesi için aranan süreler açısından bu şekilde çalışılan dönemdeki hizmet süreleri yarım olarak dikkate alınır. Bu kapsamdaki memurun çalışma saatleri ilgili kurum tarafından belirlenir. Bir çocuğu eşiyle birlikte veya münferit olarak evlat edinen memurlar ile memur olmayan eşin münferit olarak evlat edinmesi hâlinde memur olan eşleri de istekleri üzerine çocuğun fiilen teslim edildiği tarihten veya 104 üncü maddenin (A) fıkrası uyarınca sekiz haftalık izin verilmesi ya da aynı maddenin (F) fıkrası uyarınca izin kullanılması hâlinde bu izinlerin bitiminden itibaren bu fıkra hükümlerinden yararlanır.

İşçi Babanın Yarım Çalışma Hakkı:

3 yaşını doldurmamış çocuğu evlat edinen kadın veya erkek işçilere istekleri hâlinde 1. doğumda 60 gün, 2.doğumda 120, sonraki doğumlarda ise 180 gün süreyle haftalık çalışma süresinin 45 saatin  yarısı kadar 22,5 saat ücretsiz izin verilir. Çoğul doğum hâlinde bu sürelere 30 gün eklenir. Çocuğun engelli doğması hâlinde bu süre 360  gün olarak uygulanır. (4857,6098,854,5953 Sayılı Kanununa tabi olanlar kullanır.)

Memura geniş donanımlı mazeret izni

Memura, eşinin doğum yapması hâlinde, isteği üzerine on gün babalık izni; kendisinin veya çocuğunun evlenmesi ya da eşinin, çocuğunun, kendisinin veya eşinin ana, baba ve kardeşinin ölümü hâllerinde isteği üzerine yedi gün izin verilir.

Bir yıl içinde toptan veya bölümler hâlinde, mazeretleri sebebiyle memurlara on gün izin verilebilir.

Memurlara; en az yüzde 70 oranında engelli ya da süreğen hastalığı olan çocuğunun hastalanması hâlinde hastalık raporuna dayalı olarak ana veya babadan sadece biri tarafından kullanılması kaydıyla bir yıl içinde toptan veya bölümler hâlinde on güne kadar mazeret izni verilir.

İşçinin Mazeret İzni:

İşçiye; evlenmesi veya evlat edinmesi ya da ana veya babasının, eşinin, kardeşinin, çocuğunun ölümü hâlinde 3 gün, eşinin doğum yapması hâlinde ise 5  gün ücretli izin verilir. İşçilerin en az %70 ve üzerinde  engelli veya süreğen hastalığı olan çocuğunun tedavisinde, hastalık raporuna dayalı olarak ve çalışan ebeveynden sadece biri tarafından kullanılması kaydıyla, bir yıl içinde toptan veya bölümler hâlinde 10 güne kadar ücretli izin verilir.

BASIN İŞ KANUNUNDA MAZERET İZNİ

Gazeteci, çocuğu dünyaya geldiği zaman 3; eşi veya çocuğu, anası veya babası öldüğü zaman 4; çocuğu evlendiği, kardeşi, büyük anne veya büyük babası veya torunu öldüğü zamanlar 2 gün olağanüstü ücretli izine hak kazanır. Bu izinler senelik izinden sayılmaz.

DENİZ İŞ KANUNUNDA MAZERET İZNİ

Evlenmelerde 3 güne, ana ve babanın, karı ve kocanın, kardeş ve çocukların ölümünde 2 güne kadar verilmesi gereken izin süreleridir.

Ali Tezel | 19 Haziran 2016