Vergi borçları yeniden düzenlenmeli

Ana Sayfa » Mevzuat » Yabancı Paraların Değerlemesi

Yabancı Paraların Değerlemesi

Vergi Usul Kanunu’nun üçüncü kitabı “Değerleme” ile ilgili hükümleri içermektedir (Madde 258-330). Değerleme, “kelime anlamı ile ilgili belirli bir varlığa değer belirlemeyi ifade eder. Vergi hukuku yönünden ise değerleme vergi matrahının hesaplanmasıyla ilgili iktisadi kıymetlerin takdir ve tespitidir.”(X)

 
 
Yabancı Paraların Değerlemesi

Vergi Usul Kanunu’nun 280’inci maddesi gereği olarak yabancı paralar borsa rayici ile değerlenir. Borsa rayicinin takarrüründe (oluşumunda) muvazaa (yanıltma) olduğu anlaşılırsa bu rayiç yerine alış bedeli esas alınır. Yabancı paranın borsada rayici yoksa değerlemeye uygulanacak kur Maliye Bakanlığı’nca tespit olunur.

Bu madde hükmü yabancı para ile olan senetli veya senetsiz alacaklar ve borçlar hakkında da caridir (geçerlidir). Bunlardan vadesi gelmemiş senede bağlı alacak ve borçlar bu kanunun 281 ve 285’inci maddeleri uyarınca değerleme günü kıymetine irca edilebilir (dönüştürülebilir). Ancak senette faiz oranının yazılı olmadığı durumlarda değerleme gününde geçerli olan Londra Bankalar Arası Faiz Oranı (LİBOR) esas alınır.

MEVDUAT VE KREDİ SÖZLEŞMELERİ

Ancak aynı kanunun 281’inci maddesi gereği olarak “Alacaklar mukayyet (kayıtlı) değerleriyle değerlenir. Mevduat veya kredi sözleşmelerine müstenit (dayalı) alacaklar değerleme gününe kadar hesaplanacak faizleriyle birlikte dikkate alınır.

Vadesi gelmemiş olan senede bağlı alacaklar değerleme gününün kıymetine irca olunabilir. Bu takdirde, senette faiz nispeti açıklanmış ise bu nispet açıklanmamışsa Cumhuriyet Merkez Bankası’nın resmi iskonto haddi veya muamelelerinde uyguladıkları faiz haddi ile değerleme günü kıymetine irca ederler (dönüştürülür).”

Vergi Usul Kanunu’nun 281’inci maddesinde yer alan düzenleme gereği olarak mevduat veya kredi sözleşmeleri hariç diğer yabancı para birimine bağlı alacakların mukayyet (kayıtlı) değerleriyle dikkate alınması ve muhasebeleştirilmesi gerekmektedir.

EFEKTİF VE DÖVİZ KURU

Bilindiği üzere Maliye Bakanlığı’nın ilan ettiği kurlar efektif ve döviz kuru olarak farklılık göstermektedir. Bu uygulama ülkemizdeki bankacılık faaliyetlerinde nakit yabancı paranın efektif, bunun dışındaki yabancı para cinsinden çek, poliçe, hazine bonosu, tahvil gibi belgelerle ödemenin yapılması halinde döviz olarak adlandırılmasından kaynaklanmaktadır.

Uygulamada döviz alış kurları nakit olmayan yabancı paralar için uygulanır. Buna göre değerlenecek yabancı paralarda, döviz olarak adlandırılan yabancı para cinsinden düzenlenen mektuplar, senetler ve diğer kıymetli evraklardır. Dolayısıyla banka hesaplarında tutulan yabancı paralar da alacak niteliği gösterdiği için döviz alış kuru ile değerlenir. “Döviz cinsinden alınan veya verilen avanslar gerçek bir borç veya alacaktan farksız olup, yılsonunda Vergi Usul Kanunu’nun 280’inci maddesi uyarınca değerlemeye tabi tutularak oluşan kur farkının kurum kazancının tespitinde gelir ya da gider olarak dikkate alınması gerekir.” (Danıştay 4.D. E.No: 2010/4673, K.No:2011/297)

MALİYE BAKANLIĞI’NIN İLANI

Diğer yandan “Yurt dışından olan döviz cinsinden alacakların döviz bakiyeleri dikkate alınarak Maliye Bakanlığı’nca belirlenerek ilan edilecek ilgili yılsonu döviz kurlarına göre kur değerlemesi işlemine tabi tutulması gerekir. (Danıştay 4. Dairesi E.No: 2010/8813, K.No: 2011/1352)

Maliye Bakanlığı sadece yılsonu itibariyle esas alınması gereken kurları ilan etmektedir. Bunun haricinde gerek dönem içindeki gerekse geçici vergilendirme dönemlerinin sonlarında yapılan değerlemelerde, fiili kurun bulunmadığı durumlarda Merkez Bankası’nca Resmi Gazete’de ilan edilen döviz alış kurları esas alınmalıdır. Fiili kurdan anlaşılması gereken, bir mal alımında işletmenin döviz kasasından yaptığı ödeme esnasında satıcı tarafından uygulanan kurdur.

(X) Öztürk, Bünyamin “Dönemsonu Envanter ve Değerleme İşlemleri”, Maliye ve Hukuk Yayınları 2006 sf.7)

KÂR-ZARAR MUHASEBESİ


Yabancı paraların Maliye Bakanlığı tarafından ilan edilen kurlarla değerlenmesi sonucu, Türk Lirası karşılığında meydana gelen artış veya azalışların kâr veya zarar hesabına intikal ettirilmesi gerekir. Yabancı paranın değer kazanması halinde “100-Kasa” hesabına borç, 646 kambiyo kârları hesabına alacak kaydı yapılması gerekmektedir. Aksi halde ise “100-Kasa” hesabına alacak “656 Kambiyo Zararları” hesabına borç yazılarak muhasebeleştirilir. Başka bir anlatımla Kambiyo Kârları hesabına yabancı paranın değer kazanması halinde; Kambiyo Zararları hesabına da yabancı paranın değer kaybetmesi halinde kayıt yapılır.

itohaber

İlgili Haberler
left
right
 
13 Aralık 2016 Salı 09:23
Okunma: 4417
 
(0 Yorum Yapıldı)Yorumlar
<p>Henüz kimse yorum yapmamış, ilk yorum yapan siz olun.</p>
 
Bu Kategorideki Diğer Haberler
Yazarlar
Yazarlar RSS Beslemesi
 
 
 
Tarihte Bugün
1190 - Friedrich Barbarossa, Üçüncü Haçlı Seferleri sırasında, Saleph Nehrinde (şu anki Göksu Nehri) boğularak ölmüştür.
1846 - Meksika-Amerika Savaşı: Kaliforniya Cumhuriyeti, Meksika'dan bağımsızlığını ilan etti.
1909 - Telsizle ilk S.O.S. sinyali, Slavonia adlı İngiliz gemisinden verildi.
1910 - Sadayı Millet Gazetesi başyazarı Ahmet Samim, İstanbul'da öldürüldü.
1916 - Osmanlı yönetimindeki Mekke, Arap isyanı sırasında Arapların eline geçti.
1927 - Gazi Koşusu At Yarışı ilk kez yapıldı. Ankara Hipodromu'ndaki yarışı Mustafa Kemal Paşa da izledi.
1930 - Türkiye ile Yunanistan arasında, Ahali Mübadelesi Antlaşması imzalandı.
1934 - İran Şahı Rıza Şah Pehlevi, Türkiye'yi ziyaret amacıyla Gürbulak'ta Türk sınırına geldi ve törenle karşılandı.
1935 - Mülkiye Mektebi'nin adının Siyasal Bilgiler Okulu olarak değiştirilmesine karar verildi.
1940 - II. Dünya Savaşı: İtalya, Fransa ve İngiltere'ye savaş ilan etti.
1940 - II. Dünya Savaşı: General Erwin Rommel'in komutasındaki Alman birlikleri Manş Denizi'ne ulaştı.
1940 - II. Dünya Savaşı: Kanada, İtalya'ya savaş ilan etti.
1940 - II. Dünya Savaşı: Norveç, Alman kuvvetlerine teslim oldu.
1946 - Türkiye Gazeteciler Cemiyeti kuruldu.
1946 - İtalya'da krallık sona erdi, Cumhuriyet ilan edildi.
1947 - Saab, ilk otomobilini üretti.
1949 - Devlet Tiyatro ve Operası TBMM'de kabul edilen yasayla Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı olarak kuruldu. İlk genel müdür, Muhsin Ertuğrul oldu.
1955 - Yapımı 2,5 yılda tamamlanan 300 odalı, 500 yataklı İstanbul Hilton Oteli açıldı.
1960 - Turan Emeksiz, Nedim Özpolat, Ersan Özey, Ali İhsan Kalmaz ve Sökmen Gültekin, Ankara'da Anıtkabir yamacında toprağa verildi.
1960 - Celâl Bayar ve Adnan Menderes, yargılanmak üzere Yassıada'ya götürüldü.
1967 - Altı Gün Savaşı sona erdi: İsrail ve Suriye ateşkes imzaladı. İsrail; Gazze Şeridi, Golan Tepeleri, Doğu Kudüs, Batı Şeria ve Sina Yarımadası'nı işgal etti.
1987 - Eskişehir F-16 uçak motor fabrikası, Cumhurbaşkanı Kenan Evren tarafından açıldı.
1990 - Şırnak'ın Çevrimli köyüne saldıran PKK militanları 26 sivili öldürdü.
2000 - Suriye Devlet Başkanı Hafız Esad öldü. Yerine 17 Temmuz'da oğlu Beşar Esad getirildi.
2001 - Kuzey İrlanda'nın başkenti Belfast'ta düzenlenen 11'inci Dünya Büyükler Boks Şampiyonası'nda, 57 kiloda Ramazan Paliani, Dünya Şampiyonu olarak altın madalya kazandı.
2005 - Orhan Boran'ın 60'ncı sanat yılı ve profesyonel hayatını sona erdirdiği jübile gecesi, Harbiye Açıkhava Tiyatrosu'nda yapıldı.
2006 - Hatay'da yabancılara gayrimenkul satışı durduruldu. Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü, ilin yüz ölçümünün binde 5'inden fazlasının yabancılara satılmış olması nedeniyle ikinci emre kadar satışları yasakladı.
 
Namaz Vakitleri
 
  • İmsak04:59
  • Güneş06:41
  • Öğlen13:09
  • İkindi16:36
  • Akşam19:15
  • Yatsı20:43
 
 
Anket
Denetim Hakkında Meslektaş ne kadar bilgili?
Çok Bilgili
Az Bilgili
Hiç bir fikri yok
 
 
Lig Puan Durumu
 
Takımlar
O
G
B
M
P
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
 
Şampiyonlar Ligi
 
UEFA Avrupa Ligi
 
Alt Lig
 
İktisadi Haber Ajansı Çözüm Ortağı
 
Arşiv
 
Süper Loto
31.10.2019 Tarihli Çekiliş Sonucu062224283446
 
On Numara
04.11.2019 Tarihli Çekiliş Sonucu01102527293839404347484950515262646874757778
 
Sayısal Loto
02.11.2019 Tarihli Çekiliş Sonucu062931324445
 
Şans Topu
30.10.2019 Tarihli Çekiliş Sonucu011030323403
 
Gazete Manşetleri
 
 
Kurumsal

İçerik

Denetim Gündemi

Denetim Haberleri

Teknoloji