Çalışanlar için fesih bildirim sürelerini bilmek çok önemli!

Çalışanlar için fesih bildirim sürelerinin bilinmesinin neden çok önemli olduğunu anlatmadan önce, 4857 sayılı İş Kanunun fesih bildirim süreleri ile ilgili 17.maddeyi verelim.

İş sözleşmeleri;

a) İşi altı aydan az sürmüş olan işçi için, bildirimin diğer tarafa yapılmasından başlayarak iki hafta sonra,
b) İşi altı aydan birbuçuk yıla kadar sürmüş olan işçi için, bildirimin diğer tarafa yapılmasından başlayarak dört hafta sonra,
c) İşi birbuçuk yıldan üç yıla kadar sürmüş olan işçi için, bildirimin diğer tarafa yapılmasından başlayarak altı hafta sonra,
d) İşi üç yıldan fazla sürmüş işçi için, bildirim yapılmasından başlayarak sekiz hafta sonra,
Feshedilmiş sayılır.

Bu süreler asgari olup sözleşmeler ile artırılabilir.

Bu süreleri bilmek neden çok önemli ?

1.Yeni iş arama izni
İşveren haklı neden ile işçinin iş sözleşmesini feshetmesi durumu hariç olmak üzere, hangi nedenle olursa olsun işçinin iş sözleşmesini feshederse, yukarda belirtilen bildirim süreleri içinde  işçiye yeni bir iş bulması için gerekli olan iş arama iznini iş saatleri içinde ve ücret kesintisi yapmadan vermeye mecburdur. İş arama izninin süresi günde iki saatten az olamaz ve işçi isterse iş arama izin saatlerini birleştirerek toplu kullanabilir. Ancak iş arama iznini toplu kullanmak isteyen işçi, bunu işten ayrılacağı günden evvelki günlere rastlatmak ve bu durumu işverene bildirmek zorundadır.
İşveren yeni iş arama iznini vermez veya eksik kullandırırsa o süreye ilişkin ücret işçiye ödenir.
İşveren, iş arama izni esnasında işçiyi çalıştırır ise işçinin izin kullanarak bir çalışma karşılığı olmaksızın alacağı ücrete ilaveten, çalıştırdığı sürenin ücretini yüzde yüz zamlı öder.

2-İşverenin bildirim şartına uymaması veya bildirim süresine ait ücreti peşin ödeyerek sözleşmeyi feshetmesi, bu Kanunun 18, 19, 20 ve 21 inci maddesi hükümlerinin uygulanmasına engel olmaz. 18 inci maddenin birinci fıkrası uyarınca bu Kanunun 18, 19, 20 ve 21 inci maddelerinin uygulanma alanı dışında kalan( en otuz kişinin çalıştığı işyerinde çalışan ve en az 6 ay kıdemi olan) işçilerin iş sözleşmesinin, fesih hakkının kötüye kullanılarak sona erdirildiği durumlarda işçiye bildirim süresinin üç katı tutarında tazminat ödenir. Fesih için bildirim şartına da uyulmaması ayrıca dördüncü fıkra uyarınca tazminat ödenmesini gerektirir.
Bu maddeye göre ödenecek tazminatlar ile bildirim sürelerine ait peşin ödenecek ücretin hesabında 32 nci maddenin birinci  fıkrasında yazılan ücrete ek olarak işçiye sağlanmış para veya para ile ölçülmesi mümkün sözleşme ve  Kanundan doğan menfaatler de göz önünde tutulur.

3- Hastalık veya kaza nedeniyle uzun süreli rapor kullanan işçinin işveren  için iş sözleşmesini bildirimsiz fesih hakkı;  çalışma süresine göre yukarda belirtilen  bildirim sürelerini altı hafta aşmasından sonra doğar:
Çalışma süresi altı aydan az olan işçi için, istirahat süresinin 8 haftayı aşması,
Çalışma süresi altı aydan bir buçuk yıla kadar olan işçi için, istirahat süresinin 10 haftayı aşması,
Çalışma süresi bir buçuk yıldan üç yıla kadar olan işçi için, istirahat süresinin 12 haftayı aşması,
Çalışma süresi üç yıldan fazla olan işçi için, istirahat süresinin 14 haftayı aşması ,
halinde, iş sözleşmeleri bildirimsiz feshedilebilir.

Ayrıca aşan süre kıdem tazminatı hesabında da dikkate alınmaz.

Diyelim ki, işyerinde çalışma süresi 2 yıl olan işçi 100 günlük istirahat raporu aldı.
12 haftax7 gün= 84 gün.    100-84= 16 gün süre kıdem tazminatı  hesabına dahil edilmez.

Ahmet Metin AYSOY
SGK E. Başmüfettişi