Zorunlu E-Defter ve E-Fatura'da Kapsam Genişledi, İşte E-Defter ve E-Fatura Kapsamına Yeni Alınan Mükellef Grupları

Bilindiği üzere, 20/06/2015 tarihli ve 29392 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 454 Sıra No.lu Vergi Usul kanunu (VUK) Genel Tebliği ile; 421 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ile daha önce zorunluluk getirilen mükelleflere ek olarak e-Fatura ve e-Defter uygulamalarının kapsamının genişletilmesine yönelik olarak bazı düzenlemeler yapılmış, e-Fatura ve e-Defter uygulamalarına geçmek zorunda olan  yeni mükellef grupları belirlenmiştir. Ayrıca, ihracat işlemlerinde e-Fatura uygulamasına ilişkin düzenlemelere de yer verilmiştir.

Bu düzenlemelere ilişkin açıklamalarımız aşağıda belirtilmiştir.

1) Daha Önce Kimler Zorunlu e-Fatura ve e-Defter Kapsamına Alınmıştı?

Hatırlanacağı üzere, 421 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ile, madeni yağ lisansı sahipleri ile kolalı gazoz, alkollü içecek ve tütün ürünlerini imal, inşa ve ithal eden mükellef gruplarına ve bunlardan mal alan bazı mükelleflere e-Fatura ve e-Defter uygulamasına geçme zorunluluğu getirilmişti.

Maliye Bakanlığı tarafından söz konusu Tebliğ ile uyarınca e-Fatura ve e-Defter uygulamasına zorunlu olarak alınan mükellef grupları  aşağıdaki şekilde belirlenmiştir:

- 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu kapsamında madeni yağ lisansına sahip olanlar ile bunlardan 2011 takvim yılında mal alan mükelleflerden 31/12/2011 tarihi itibariyle asgari 25 Milyon TL brüt satış hasılatına sahip olanlar.

- 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanununa ekli (III) sayılı listedeki malları imal, inşa veya ithal edenler ile bunlardan 2011 takvim yılında mal alan mükelleflerden 31/12/2011 tarihi itibariyle asgari 10 Milyon TL brüt satış hasılatına sahip olanlar.

2) Zorunlu e-Defter ve e-Fatura Kapsamına Yeni Alınan Mükellef Grupları Kimler?

454 Sıra No.lu VUK Genel Tebliği ile, 421 sıra numaralı VUK Genel Tebliği ile zorunluluk getirilen mükelleflere ilave olarak aşağıda sayılan mükelleflere de e-Defter tutma ve e-Fatura uygulamasına geçme zorunluluğu getirilmiştir.

a) 2014 veya müteakip hesap dönemleri brüt satış hasılatı 10 Milyon TL ve üzeri olan mükellefler,

b) 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanununa ekli I sayılı listedeki malların (petrol ürünleri, madeni yağlar ve solventler) imali, ithali, teslimi vb. faaliyetleri nedeniyle Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK)'ndan lisans alan mükellefler (Bayilik lisansı olanlar, münhasıran bu lisansa sahip olmaları nedeniyle bu bent kapsamında değerlendirilmeyecektir.),

c) Özel Tüketim Vergisi Kanununa ekli III sayılı listedeki malları (Alkollü içkiler, kolalı gazozlar ve tütün mamulleri) imal, inşa ve ithal eden mükellefler.

3) Kapsama Yeni Alınan Mükellefler Ne Zaman e-Fatura ve e-Defter'e Geçecek?

e-Fatura ve e-Defter uygulamasına yeni alınan mükelleflerin bu uygulamalara hangi tarihten itibaren geçecekleri konusunun, mükellef grupları itibariyle ele alınarak ayrı ayrı incelenmesi gerekmektedir.

a) 2014 veya Müteakip Hesap Dönemleri Brüt Satış Hasılatı 10 Milyon TL ve Üzeri Olanlar

Tebliğde yapılan açıklamalara göre,

- 2014 yılı/hesap dönemi brüt satış hasılatı 10 Milyon TL ve üzeri olan mükellefler, 1 Ocak 2016 tarihinden itibaren,

- 2015 veya müteakip hesap dönemlerinde brüt satış hasılatı 10 Milyon TL ve üzeri olan mükellefler ise, ilgili hesap dönemine ilişkin gelir/kurumlar vergisi beyannamesinin verileceği tarihi takip eden hesap döneminin başından itibaren

e-Fatura ve e-Defter uygulamasına geçmek zorundadırlar.

Örnek 1: (A) A.Ş. 2015 hesap dönemi sonu itibarıyla 10 Milyon TL brüt satış hasılatını aşmıştır. Bu durumda (A) A.Ş.nin 31/12/2016 tarihine kadar (bu tarih dahil) gerekli başvuruları yapıp hazırlıklarını tamamlayarak 1/1/2017 tarihinden itibaren e-Defter tutmak ve e-Fatura uygulamasına geçmek zorundadır.

Örnek 2: 1/7/XXXX-30/6/XXXX özel hesap dönemine tabi (B) Ltd. Şti. 30/6/2016 hesap dönemi sonu itibarıyla 10 Milyon TL brüt satış hasılatına ulaşmış bulunmaktadır. Bu durumda (B) Ltd. Şti.'nin, 30/6/2017 tarihine kadar (bu tarih dahil) gerekli başvuruları yapıp hazırlıklarını tamamlayarak, kurumlar vergisi beyannamesinin verileceği tarihi (31/10/2016) izleyen özel hesap döneminin başlangıcı olan 1/7/2017 tarihinden itibaren elektronik defter tutmak ve e-Fatura uygulamasına geçmek zorundadır.

b) Özel Tüketim Vergisi Kanununa Ekli I Sayılı Listedeki Malların (Petrol Ürünleri ve Madeni Yağlar) İmali, İthali, Teslimi vb. Faaliyetleri Nedeniyle EPDK'dan Lisans Alan Mükellefler

Bu mükelleflerden;

- 454 No.lu Tebliğin yayımlandığı 20 Haziran 2015 tarihinden önce lisans alan veya mükellefiyet tesis ettirenlerin 1/1/2016 tarihinden itibaren,

- 20 Haziran 2015 tarihinden sonra lisans alan veya mükellefiyet tesis ettirenlerin ise, lisans aldıkları ya da mükellefiyet tesis ettirdikleri tarihi izleyen hesap döneminin başından itibaren

e-fatura ve e-defter uygulamasına geçmeleri zorunlu bulunmaktadır.

Bununla birlikte, lisans ya da mükellefiyet tesis tarihi ile izleyen hesap dönemi arasındaki sürenin üç aydan kısa olması halinde isteyen mükellefler bir sonraki hesap döneminin başından itibaren e-defter tutabilecekler ve e-Fatura uygulamasına geçebileceklerdir.

Örnek 3: (C) A.Ş. ÖTV I sayılı listedeki mallara ilişkin teslim faaliyetinde bulunması sebebiyle EPDK'dan 5/5/2012 tarihinde lisans almıştır. Buna göre, bu Tebliğin yayım tarihinden önce lisans alan (C) A.Ş.'nin 31/12/2015 tarihine kadar (bu tarih dahil) gerekli başvuruları yapıp hazırlıklarını tamamlayarak 1/1/2016 tarihinden itibaren elektronik defter tutmak ve e-Fatura uygulamasına geçmek zorundadır.

c) Özel Tüketim Vergisi Kanununa Ekli III Sayılı Listedeki Malları (Alkollü İçkiler, Kolalı Gazozlar ve Tütün Mamulleri) İmal, İnşa ve İthal Eden Mükellefler

Bu mükelleflerden 454 No.lu Tebliğin yayımlandığı;

- 20 Haziran 2015 tarihinden önce mükellefiyet tesis ettirenlerin 1/1/2016 tarihinden itibaren,

- 20 Haziran 2015 tarihinden sonra mükellefiyet tesis ettirenlerin ise, mükellefiyet tesis ettirdikleri tarihi izleyen hesap döneminin başından itibaren

e-fatura ve e-defter uygulamasına geçmeleri zorunlu bulunmaktadır. Bununla birlikte, lisans ya da mükellefiyet tesis tarihi ile izleyen hesap dönemi arasındaki sürenin üç aydan kısa olması halinde isteyen mükellefler bir sonraki hesap döneminin başından itibaren e-Defter tutabilecekler ve e-Fatura uygulamasına geçebileceklerdir.

Örnek 4: (E) A.Ş. ticari faaliyeti ile ilgili olarak 5/5/2016 tarihinde bağlı bulunduğu vergi dairesine başvurarak Özel Tüketim Vergisi Kanununa ekli III sayılı listeden dolayı mükellefiyet tesis ettirmiştir. Buna göre, bu Tebliğin yayım tarihinden sonra ÖTV III sayılı listedeki mallar nedeniyle mükellefiyet tesis ettiren (E) A.Ş.'nin, e-fatura ve e-defter uygulamasına geçmek için 31/12/2016 tarihine kadar (bu tarih dahil) gerekli başvuruları yapıp hazırlıklarını tamamlayarak 1/1/2017 tarihinden itibaren elektronik defter tutmak ve e-Fatura uygulamasına geçmek zorundadır.

Örnek 5: (F) A.Ş. ticari faaliyeti ile ilgili olarak 5/10/2015 tarihinde bağlı bulunduğu vergi dairesine başvurarak Özel Tüketim Vergisi Kanununa ekli III sayılı listeden dolayı mükellefiyet tesis ettirmiştir. Bu durumda, bu Tebliğin yayım tarihinden sonra ÖTV III sayılı listedeki mallar nedeniyle mükellefiyet tesis ettiren (F) A.Ş., mükellefiyet tesis tarihi ile izleyen hesap döneminin başlangıcı olan 1/1/2016 tarihi arasındaki sürenin üç aydan kısa olması nedeni ile 31/12/2015 tarihine kadar (bu tarih dahil) gerekli başvuruları yapıp hazırlıklarını tamamlayarak 1/1/2016 tarihinden itibaren elektronik defter tutup  ve e-Fatura uygulamasına geçebileceği gibi; söz konusu uygulamalara 31/12/2016 tarihine kadar (bu tarih dahil) gerekli başvuruları yapıp hazırlıklarını tamamlayarak 1/1/2017 tarihinden itibaren de geçebilecektir.

4) Kapsama Yeni Alınan Mükellefler Tam Bölünme, Birleşme veya Tür (Nev'i) Değişikliğine Giderlerse Ne Olacak?

454 No.lu Tebliğde yapılan açıklamalara göre, bu Tebliğ kapsamında elektronik fatura ve elektronik defter uygulamasına geçme zorunluluğu getirilen mükellefler; tam bölünme, birleşme (devralma şeklinde birleşme ve yeni kuruluş şeklinde birleşme) veya tür (nev'i) değişikliğine gitmeleri halinde devrolunan veya birleşilen tüzel kişi mükellefler ile tam bölünme veya tür (nev'i) değişikliği sonucunda ortaya çıkan yeni tüzel kişi mükellefler de e-Fatura uygulamasına geçmek ve e-Defter tutmak zorundadır. Bu durumda uygulamalara geçme süresi hiçbir koşulda işlemin ticaret siciline tescil tarihini izleyen ayın başından itibaren 3 ayı geçemeyecektir.

5) İhracat İşlemlerinde e-Fatura Uygulaması

454 No.lu Tebliğ ile; e-Fatura uygulamasına kayıtlı olan mükelleflerden, KDV Kanununun 11. maddesi kapsamındaki mal ihracı ve yolcu beraberi eşya ihracı (Türkiye'de ikamet etmeyenlere KDV hesaplanarak yapılan satışlar) kapsamında fatura düzenleyecek olanların, bahsi geçen faturalarını da 1/1/2016 tarihinden itibaren e-fatura olarak düzenlemeleri zorunlu hale getirilmiştir.

Söz konusu faturaların e-fatura olarak düzenlenmesi ve gönderilmesine ilişkin usul ve esaslar ile uygulamadan yararlanma yöntemleri www.efatura.gov.tr adresinde yayımlanan "e-Fatura Uygulaması Gümrük İşlemleri Kılavuzu"nda ayrıntılı olarak açıklanacaktır.

Sonuç olarak; kapsama girme ihtimali bulunan mükelleflerin durumlarını bu çerçevede değerlendirerek, e-Defter ve e-Fatura'ya geçme zorunluluğunda olup olmadıklarını tespit etmeleri ve bir an evvel gerekli işlemlere başlamaları gerekmektedir.

Saygılarımla.
Tarih              : 26.06.2015 

                                                                         Abdullah TOLU                                                                                                                               Yeminli Mali Müşavir                                                                                                                      TOLUEN YMM DENETİM VE DANIŞMANLIK