Vergi borçları yeniden düzenlenmeli

Ana Sayfa » Haberler » Dövizdeki Yükseliş Fena Çarpacak

Dövizdeki Yükseliş Fena Çarpacak

DÖVİZDEKİ YÜKSELİŞ ŞİRKET BİLANÇOLARINI VE ÖDEYECEKLERİ VERGİLERİ FENA ÇARPACAK!

 
 
Dövizdeki Yükseliş Fena Çarpacak

Maliye Bakanlığı vergi uygulamalarında döviz cinsinden işlemler için değerlemede esas alınacak kurları yıl sonlarında açıklamaktadır. 2015 dönemi için dikkate alınacak kurlar 468 nolu Vergi Usul Kanunu (VUK) Genel Tebliği ile açıklanmıştı. Ancak 2016 dönemi için kurlar Maliye Bakanlığınca henüz açıklanmadı. Merkez Bankası kurları dikkate alındığında 2015 dönem sonu ile 2016 dönem sonu ABD Doları cinsinden artış %20 olmuştur.

Dövizdeki bu artış döviz cinsinden borcu olan şirket bilançolarına yüklü miktarda kur farkı gideri yüklerken, döviz cinsinden alacağı ya da bilançosunda varlığı olan şirketler için ise elde edilmemiş olan kur farkı gelirinin vergisinin ödenmesi anlamına gelmektedir. Bu da zor bir yıl olan 2016’yı daha da zorlaştırmaktadır.

Vergi uygulamalarında değerlemelerde efektif cinsinden yabancı paralar için efektif alış kuru (efektif alış kurunun bulunmaması halinde döviz alış kuru), döviz cinsinden yabancı paralar içinse döviz alış kuru uygulanır. Şöyle ki,  döviz kasasındaki nakit  yabancı paralar efektif alış kuru ile diğer dövizli işlemler ise döviz  alış kuru ile  değerlemeye tabi tutulmaktadır.

Ancak vergi uygulamaları açısından bankaların, dönem sonları itibarıyla yapacakları değerleme sırasında VUK Tebliği ile belirlenen kurlar yerine, T.C. Merkez Bankasınca belirlenen esaslara uygun olarak tespit ettikleri ve fiilen uyguladıkları alış kurlarını esas almaları gerekir.

Değerlemeye tabi tutulacak hesaplara bakacak olur isek;

Yabancı para cinsinden para bulundurulması halinde kasa hesabı (efektif alış kuru ile değerlenecektir), bankalar hesabı,  alınan çekler, alıcılar  ve alacak senetleri  hesabı, özel ve kamu kesimi tahvil, senet ve bonoları ve diğer menkul kıymetler hesabı, verilen çekler, satıcılar ve borç senetleri  hesabı, verilen depozito ve teminatlar hesabı, ortaklardan, iştiraklerden, bağlı ortaklıklardan, personelden  ve diğer alacaklar hesabı, alınan avanslar ve alınan diğer avanslar  hesabı, banka kredileri, verilen (iş, personel, sipariş) avanslar hesabı, finansal kiralama işlemleri, ortaklara, iştiraklere, bağlı ortaklıklara, personele borçları hesabı ise döviz alış kuru ile değerlenecektir.

Değerlemede, olumlu kur farkları ilgili hesaplara borç, 646 hesaba alacak ve olumsuz kur farkları ise ilgili hesaplara alacak, 780 hesaba borç kaydedilecektir.

Ancak, bir iktisadi kıymetin satın alınması durumunda; satın alınan iktisadi kıymetlerin ilk yılında, ortaya çıkan kur farklarının maliyetle ilişkilendirilmesi zorunludur. İktisadi kıymetlerle ilgili olarak ikinci yılda oluşan olumlu/olumsuz kur farklarının iktisadi kıymetin maliyeti ile ilişkilendirilmesi ya da doğrudan gider yazılması ise ihtiyaridir.

Şimdiye kadar anlattığımız kısım işin biraz teknik tarafı idi. Şimdi ise döviz kurlarından ABD Doları ve Euro’da meydana gelen artışa bakalım.

4 Ocak 2016 ve 2 Ocak 2017 Tarihli TCMB ABD Doları ile Euro Döviz Alış ve Efektif Alış Kurları aşağıdaki gibidir.

Tablodan da görüleceği üzere döviz alış kurları dikkate alındığında ABD Dolarındaki artış oranı %20, ve Eurodaki artış oranı ise %15,5 olmuştur.

Bu artışın firmalar bakımından anlamı nedir?

Örneğin, bir şirketin banka hesabında 31.12.2016 itibariyle 50 milyon ABD doları bulunsun. Bu dövizin de 30 Aralık 2015 itibariyle alındığını ya da önceden beri hesapta bulunduğunu kabul edelim. Bu durumda şirketin ödeyeceği vergi ne kadar artacaktır?

50 milyon ABD dolarının 31.12.2015 tarihli değeri Maliye Bakanlığı’nın belirlediği kur dikkate alındığında (2.9076 x 50.000.000=) 145.380.000.-TL’dir. 31.12.2016 Tarihli değeri ise Merkez Bankası döviz alış kuru dikkate alındığında (3.5338 x 50.000.000=) 176.690.000.-TL’dir. 2016 dönemi için gelir yazılması gereken kur farkı geliri (176.690.000-145.380.000=) 31.310.000.-TL’dir. Bunun anlamı ise (31.310.000 x %20=) 6.262.000.-TL kur farkı geliri nedeniyle fazladan vergi ödenmesi demektir.

Örneğe bakılarak banka hesabında bu kadar doları olan da 6.262.000.-TL vergi ödesin denilebilir. Kazın ayağı öyle değil aslında! Şirketin bankada dövizi olmaz ama döviz cinsinden tahsil edemediği yüklü miktarda alacağı olabilir. Tahsil edemediği alacağından kaynaklı olarak da bu vergiyi ödemek zorunda kalabilir. Yine şirketin elinde uzun vadeli döviz cinsinden tahvil, bonosu bulunabilir. Henüz tahsil edemediği bir alacak nedeniyle çok yüklü miktarda vergi ödemek zorunda kalabilir. Kanaatimce içinde bulunduğumuz dönemde şirketlerin bu kadar yüklü vergi ödemelerini yapmaları oldukça zor.

Yukarıdaki örneğimizde kur farkı gelirini ele aldık. Döviz cinsinden borçlu olan şirketlerde ise kur farkı gideri doğacaktır. Yukarıdaki örneğimizde şirket döviz cinsinden borçlu ise 2016 bilançosunda 31.310.000.-TL zarar yazacaktır. Bu da şirket bilançolarını oldukça olumsuz etkileyecektir.

Ticaret kanunu tacirlerin basiretli bir iş adamı gibi davranması gerektiğini söyler, ama bu olağan durumlar için geçerli bir tezdir. Kurlardaki olağanüstü yükselişin öngörülememesi sadece iş adamlarının basiretli davranmadığı şeklinde açıklanamaz. Nitekim, ekonomi yönetimi de beklentilerini revize edebilmektedir. Bu nedenle de, kurlardaki olağandışı yükselişi şirketlerin sırtına yüklemenin ülkemizin ekonomisini de olumsuz etkileyebileceği kanaatindeyim. Bu noktada Maliye Bakanlığı şirketlerin yükünü hafifletecek adımlar atarak onlara yardımcı olmalıdır.

Finansgündem

İlgili Haberler
left
right
 
13 Ocak 2017 Cuma 16:28
Okunma: 2862
 
(0 Yorum Yapıldı)Yorumlar
<p>Henüz kimse yorum yapmamış, ilk yorum yapan siz olun.</p>
 
Bu Kategorideki Diğer Haberler
Yazarlar
Yazarlar RSS Beslemesi
 
 
 
Tarihte Bugün
1868 - Galatasaray Lisesi kuruldu.
1876 - V. Murat tahttan indirildi; yerine kardeşi II. Abdülhamit padişah oldu.
1886 - Charleston-Güney Carolina'da deprem; 100 kişi öldü.
1890 - Brüksel Genel Senedi ile köle ticareti yasaklandı.
1910 - Ankaragücü Spor Klübü kuruldu.
1918 - Vahdettin padişah oldu. O gün, Osmanlı tarihindeki son kılıç kuşanma töreni yapılmış oldu.
1928 - Bertolt Brecht'in Üç Kuruşluk Opera adlı oyununun ilk gösterimi Berlin'de yapıldı.
1930 - Vilayet ve şehremanetinin birleştirilmesine karar verildi. Valiler, aynı zamanda belediye başkanı oldu.
1939 - Almanya'da yaptırılan Batıray denizaltısı denize indirildi.
1966 - Irak ordusu, Irak Kürdistan Yurtseverler Birliği'nin elindeki Erbil kentini ele geçirdi.
1970 - İzmir'de Akdeniz Oyunları'nın yapılacağı Halkapınar spor tesisleri inşaat sırasında yandı.
1986 - Bir Meksika yolcu uçağı ile küçük bir uçak, Cerritos-California üzerinde havada çarpıştı: uçaklardaki 67 ve yerdeki 15 kişi öldü.
1986 - Karadeniz'de bir Sovyet yolcu gemisi, bir tanker ile çarpışarak battı: 423 kişi öldü.
1988 - Sarp Sınır Kapısı açıldı.
1988 - Kuzey Irak'tan kaçan Iraklılar, Türk sınırlarından geçmeye başladılar.
1991 - Kırgızistan, SSCB'den bağımsızlığını ilan etti.
1995 - Westwood Studios, Command & Conquer serisinin ilk oyunu olan "Command & Conquer"ı piyasaya sürdü.
1997 - Prenses Diana ile arkadaşı Dodi Al-Fayed, Paris'te bir trafik kazasında öldüler.
1998 - Kuzey Kore ilk uydusunu fırlattı.
1999 - Boeing 737-200 tipi bir yolcu uçağı Buenos Aires'ten kalkışı sırasında düştü; 67 kişi öldü.
2005 - Bağdat'ta bir köprüde meydana gelen izdihamda yaklaşık 1000 kişi öldü.
 
Namaz Vakitleri
 
  • İmsak04:59
  • Güneş06:41
  • Öğlen13:09
  • İkindi16:36
  • Akşam19:15
  • Yatsı20:43
 
 
Anket
Denetim Hakkında Meslektaş ne kadar bilgili?
Çok Bilgili
Az Bilgili
Hiç bir fikri yok
 
 
Lig Puan Durumu
 
Takımlar
O
G
B
M
P
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
 
Şampiyonlar Ligi
 
UEFA Avrupa Ligi
 
Alt Lig
 
İktisadi Haber Ajansı Çözüm Ortağı
 
Arşiv
 
Süper Loto
31.10.2019 Tarihli Çekiliş Sonucu062224283446
 
On Numara
04.11.2019 Tarihli Çekiliş Sonucu01102527293839404347484950515262646874757778
 
Sayısal Loto
02.11.2019 Tarihli Çekiliş Sonucu062931324445
 
Şans Topu
30.10.2019 Tarihli Çekiliş Sonucu011030323403
 
Gazete Manşetleri
 
 
Kurumsal

İçerik

Denetim Gündemi

Denetim Haberleri

Teknoloji